DIHK’nın son ekonomik anketine göre, iş dünyası ekonominin 2025 yılında yüzde 0,5 oranında daralmasını bekliyor. Bu tahmin, içinde bulunduğumuz yıl için yüzde 0,3 büyüme öngören Alman hükümetinin beklentilerinin altında kalıyor.

Ankete katılan 23 bin şirketin yalnızca yüzde 26’sı ülkedeki iş ortamını “iyi” olarak değerlendirdi. Anketten çıkan sonuca göre özellikle ihracat alanında iyimserlik azalmış durumda. Firmaların yüzde 60’ı ise mevcut ekonomik ve siyasi çerçeveyi “büyük risk altında” gördüklerini ifade etti.

DIHK Genel Direktörü Helena Melnikov, seçim sonrası kurulacak hükümetten acil önlem beklediklerini söyledi. Fotoğraf: DIHK / Trang Vu

İş dünyasında yatırım ve istihdam endişesi büyüdü

DIHK’nın anket verileriyle ilgili açıklamasında, özellikle sanayi sektöründe yatırımların azaldığına dikkat çekildi. Buna göre ankete katılan işletmelerin sadece yüzde 22’si önümüzdeki dönemde yatırım yapmayı planladıklarını belirtti.

Alman ekonomisindeki gidişatın ekonomik büyümeyi frenlediğine dikkat çeken DIHK Genel Direktörü Helena Melnikov, “Şirketler artık inovasyon ve büyümeye değil, varlıklarını korumaya odaklanıyor. Bu, Almanya’nın rekabet gücü açısından kritik bir uyarı sinyali” dedi.

Zayıflayan ekonomi, iş gücü piyasasına da olumsuz yansıyor. DIHK verilerine göre, şirketlerin sadece yüzde 12’si istihdamı artırmayı planlarken yüzde 22’si çalışan sayısını azaltmayı düşünüyor.

DIHK Genel Müdürü 23 Şubat’ta yapılacak genel seçimlerden sonra iş başına gelecek hükümetten ekonomiyi yeniden canlandıracak adımlar atmasını beklediklerini belirterek “Bürokrasinin azaltılması, enerji maliyetlerinin düşürülmesi, altyapının güçlendirilmesi ve rekabetçi bir vergi politikası, Almanya’nın sürdürülebilir büyümesi için hayati öneme sahip” ifadelerini kullandı.

dpa/TY,BK

Genel kurulda paylaşılan sunumun, “Politik hayatta olağanüstü olaylar” başlıklı slaytında politikacılara, iş insanlarına ve gazetecilere yönelik yargı süreçlerine “Sorgulanıyor, Tutuklanıyor”, Türk Silahlı Kuvvetleri’nden ihraç edilen teğmenlere de “Ordudan ihraç ediliyor” ifadeleriyle dikkat çekildi.

Politik hayatta yaşanan olağanüstü olayların, toplumda endişe yarattığına ve güven sarstığına işaret edilen sunumda, tutukluluk süreçlerinin istisna değil kural haline gelme sorununun da çözülemediği belirtildi.

“Hata, suistimal ve kayırmacılık çok yaygın”

TÜSİAD Başkanı Orhan Turan da genel kurul toplantısında yaptığı konuşmada son dönemde artan kayyum uygulamalarına, gözaltı ve tutuklamalara sert eleştiriler yöneltti.

Depremlerde, yangınlarda, iş kazalarında çok sayıda vatandaşın hayatını kaybettiğine dikkat çeken ve bunun “hata, suistimal ve kayırmacılığın çok yaygın olduğunu” ortaya koyduğunu söyleyen Turan, eleştirel ifadelere ve habercilik faaliyetlerine açılan soruşturmaların da çok sıklaştığını belirtti.

TÜSİAD Başkanı Orhan Turan. Fotoğraf: privat

Orhan Turan, “10 küsur sene önceki olaylara şimdi yeni soruşturmalar açılıyor. Tutuklu milletvekillerine, siyasi parti liderlerine ve belediye başkanlarına sürekli yenileri ekleniyor. Disiplinsizlik suçuyla teğmenler hakkında ihraç kararı alınıyor fakat deprem, yangın, taciz, kadın cinayeti, iş kazası gibi kamuoyunda infial yaratan nice olayda ya suçlular bulunmuyor ya da kısa sürede serbest kalıyorlar” dedi.

Kamuoyu vicdanında suç ve ceza arasında orantısızlık kanaati oluştuğunu belirten Turan, eleştirilerini şu sözlerle sürdürdü:

“İster seçimle ister atamayla gelen kamu görevlilerinin görevlerinden alınmasının yeni örneklerine şahit oluyoruz. Üstelik yeni yasal düzenlemelerle kamu görevlilerinin Devlet Denetleme Kurulu tarafından görevden alınması ve TMSF’nin şirketlere kayyum olarak atanması mümkün oluyor. Yolsuzluk, dolandırıcılık, karaborsa haberlerinin ardı arkası kesilmiyor. Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, galiba artık şirket kurmaktan daha kolay.”

“Sistemik risk” tehlikesi

“Kadın cinayetleri ve çocuk tacizlerinin de sonu gelmiyor. Nedir bu tırmanma? Biz niye bu hâle geldik?” sözlerini kaydeden Orhan Turan, “hukuka olan güvenin sarsılması” nedeniyle bu sorunların artmakta olduğunu ifade etti.

“Modern devletin temelinde hukukun üstünlüğü vardır. Tüm vatandaşlar kanun önünde eşittir. Devlet de hukukla bağlıdır. Her kademede yönetim keyfi değil, hukuk kurallarına göre yapılır” sözlerinin altını çizen Turan, çocuklarına ve torunlarına büyük bir miras değil, daha iyi bir gelecek bırakmak istediklerini, daha iyi bir geleceğin ise hukuka güven olmadan tesis edilemeyeceğini aktardı.

TÜSİAD Başkanı Turan, “Hukuka güven kalmazsa güvensizlik, istikrarsızlık ve belirsizlik her yere sirayet eder. Sistemik risk oluşur. Günü kurtarmak mümkün olsa da yarınlar tehlike altına girer” diye konuştu.

“Stres birikiyor”

Hukukun üstünlüğünü, hemen ve tam olarak tesis etmeden ne ekonomide ne toplumda ne iç ne de dış politikadaki sorunların çözülebileceğini kaydeden Turan, ayrıca AKP hükümetinin ekonomi politikalarına ilişkin de değerlendirmelerini aktardı.

“Sayın Bakan Mehmet Şimşek’in ekonomi programına destek veriyorsak da ekonomide her şeyin yolunda olduğunu söyleyemeyiz” diyen TÜSİAD Başkanı, enflasyonla mücadelenin hızlanması gerektiğini ifade etti, “Yoksa stres birikiyor. Enflasyonla mücadelenin maliyetine katlanmak zorlaşıyor, hem girişimciler için hem çalışanlar için. Sanayici çok zorlanıyor. İhracatçı kan ağlıyor. İthalatın cazibesi artıyor” uyarısında bulundu.

TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi (YİK) Başkanı Ömer Aras.Fotoğraf: ANKA

Başka ülkelerde rakipleriyle rekabet etmekte zorlandıklarını anlatan Orhan Turan sözlerini şöyle sürdürdü:

“Biz nasıl rekabet edebiliriz? Bunun matematiği nedir? Verimlilik farkı bu makası kapamaya yeter mi? Peki bugün işimizi nasıl devam ettireceğiz? Devam ettiremezsek çalışanlarımız ne olacak? Nüfus artış hızının dramatik biçimde azaldığının farkındayız. Peki, bunun verimlilikte çok daha büyük bir artışı gerektirdiğinin ne kadar farkındayız? Çalışan sayısı artmadan, nitelik yükselmeden, verimlilik hızlanmadan, katma değer artmadan nasıl büyüyeceğiz? Bunu açıklayan bir teori var mı?”

“Zamanımız kalmadı”

“Sussak gönlümüz razı değil” diyen Orhan Turan, “Özdemir Asaf, ‘Her şeyi zamana bıraktık, zamanımız var mı bilmeden’ demişti. Artık zamanımızın kalmadığını biliyoruz” sözleriyle de pek çok konuda yaptıkları çağrılardan sonuç alamadıklarına işaret etti.

Turan, “Dünyada büyük bir değişim yaşanıyorken önümüzde bir sıçrama fırsatı olduğunu görüyoruz. Bundan yararlanalım diyoruz ama enerjimiz boşa gidiyor. Dünyadaki değişimi yakalayamıyoruz. Artık hiçbir şeyi zamana bırakamayız. Bunun için zamanımız kalmadı” uyarısında bulundu.

“Kamunun da kemer sıkması şart”

TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi (YİK) Başkanı Ömer Aras da hükümetin ekonomi politikalarını eleştirdi.

“Kamunun da özel sektör şirketleri ve vatandaşlarımız gibi eşit düzeyde kemer sıkması şart” diyen Aras, enflasyonla mücadele için 2025 yılında kamuda yapılacak tasarrufun daha etkin olmasını beklediklerini söylerken, “Devletin bütçe disiplinine uyması, kamu harcamalarını kontrol etmesi ve kamuda tasarrufu arttırması şart” sözlerini kaydetti.

“Demokrasimizi zedeledi”

Aras, belediyelere yönelik artan baskılara dikkat çekti, “Yerel seçimlerde politik gücün barış içinde el değiştirmesi, ülkemizde demokrasinin gücünü tekrar tüm dünyaya göstermiş oldu ancak seçimler sonrasında seçilmişlerin görevden alınarak atanmışların göreve getirilmesi demokrasimizi zedeledi” dedi.

Ömer Aras ayrıca ekonomide hayata geçirilmesi gereken iki ana yapısal reformun önemine vurgu yaparak bunları şöyle sıraladı:

“Birincisi, insana değer katan eğitim ve liyakat. İkincisi, hukukun üstünlüğü ve bağımsız yargı. Hedefimiz, bu reformların yarattığı güven ortamıyla beslenen ekonomik kalkınma olmalıdır. Bu iki reformu hakkıyla gerçekleştirebilirsek diğer tüm reformlar kolaylıkla yapılabilecektir. Dünya ile rekabet edebilmemiz için özel sektörde ve kamu bürokrasisinde iyi eğitilmiş yüksek vasıflara sahip ve liyakate uygun atanmış insanlar olması şart. Ayrıca bilimde, sanatta, sporda, tüm alanlarda ileri gitmek için her şeyden önce nitelikli insan gerekiyor. İyi yetişmiş insanlar hukukun üstünlüğünün ve adil yargının olduğu bir ortamda çalıştığı takdirde ekonomi başta olmak üzere her konuda başarının yolu açılacaktır. Bu konuda toplumsal fikir birliğine ihtiyacımız var.”

“Türkiye açısından önemli bir kavşaktayız”

İçinde bulunulan sürecin dünya için olduğu kadar Türkiye için de önemli bir kavşak olduğunu kaydeden Ömer Aras, ekonomik ve siyasi gelişmelerin hem büyük fırsatlar hem de büyük riskler yarattığına dikkat çekerek şu mesajları verdi:

“Bu süreci mutlaka çok iyi yönetmeliyiz. Türkiye’mizin, dünyada sözü geçen, bölgesinde istikrarın teminatı olan, ekonomisi istikrarlı, demokrasisi sağlam, hukuk devleti ilkeleri yerleşmiş, toplumu huzurlu bir ülke olması yönünde el birliği ile çalışmalıyız. Bunu ancak hukukun üstünlüğü ve bağımsız yargının yarattığı güven ortamında iyi yetişmiş, liyakatla göreve gelmiş insanlar ve eşitlikçi bir yaklaşımla yapabiliriz. Bunu yaptığımız taktirde en önemli yapısal reformu gerçekleştirmiş olacağız. Bizi yönetenlere iyi niyetle önerilerimizi aktarmak görevimizdir. Hepimiz bu doğrultuda üstümüze düşeni yerine getirmeliyiz.”

YİK Başkanı ayrıca toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin, kalkınmanın tüm boyutlarını negatif etkilediğine işaret etti.

Aras, “Kadınların ekonomik, siyasi ve toplumsal hayatta erkeklerle eşit şekilde temsil edilmesi ekonomik kalkınma, adaletsizlikle mücadele ve toplumsal refah yaratarak ilerlemenin olmazsa olmaz koşuludur” diye konuştu.

ANKA/ DA, BK

Perşembe günü Oval ofiste gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, nükleer silahsızlanma görüşmelerini yeniden başlatmak istediğini duyurdu.

Bu görüşmeler sayesinde her üç ülkenin devasa boyuttaki savunma bütçelerini yarıya indirebileceğini umut ettiğini söyleyen Donald Trump, nükleer caydırıcılık için harcanan yüz milyarlarca dolardan yakındı.

“Zaten dünyayı 50, hatta 100 kez tahrip edebiliriz”

Başkan Trump, ABD’nin hasımlarından bu konuyla ilgili taahhüt almayı umut ettiğini söylerken, zaten dünyayı 50, hatta 100 kez tahrip edebilecek nükleer silah stoklarına sahip olduklarına işaret etti, “Yepyeni nükleer silahlar geliştirmemizin hiçbir nedeni yok, zaten çok fazla nükleer silahımız var” dedi.

Fotoğraf: Ales Utouka / PantherMedia / Imago

Devasa boyutta nükleer silah stokları bulunan ABD ve Rusya’dan sonra Çin’in de bu alanda gelişme kaydettiğine dikkat çeken ABD Başkanı, Pekin’in beş ya da altı yıl içinde “nükleer yıkım yaratma kapasitesini yakalayacağı” öngörüsünü paylaştı.

“Savunma bütçemizi yarıya indirebiliriz”

Ukrayna ve Ortadoğu’da “işleri yoluna koyduktan sonra”, ilk iş olarak Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile üçlü zirve düzenlemek istediğini anlatan Trump, “Onlara ‘hadi gelin savunma bütçemizi yarıya indirelim’ demek istiyorum. Ve biz bunu yapabiliriz. Ve bence bunu yapacağız” dedi.

Donald Trump, Çin ve Rusya ile nükleer silahsızlanma konusunda uzlaşabilmeleri halinde, nükleer silahlara harcanan parayı daha verimli ve işlevsel şeylere harcayabilmeyi umut ettiğini de sözlerine ekledi.

Trump, ilk başkanlık döneminde Rusya ile kıtalar arası nükleer balistik füze kabiliyetlerini dizginlemeyi amaçlayan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması’nı (START) müzakere ettiği sırada, Çin’i müzakere masasına oturmaya ikna edememişti.

Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin, Joe Biden’ın başkanlık döneminde, Rusya-Ukrayna savaşı başladıktan yaklaşık bir yıl sonra anlaşmayı askıya almıştı.

Hem ABD hem Rusya, Soğuk Savaş döneminden kalma nükleer cephaneliklerini yenilemek ve modernize etmek için büyük çaplı programlarını sürdürüyor.

AP/DA, EC