DEM Parti, yaptığı yazılı açıklamada TBMM Başkanvekili Sırrı Süreyya Önder ve Van Milletvekili Pervin Buldan’dan oluşan heyetin ziyaretin ilk durağı olacak Erbil’de Mesut Barzani ve Neçirvan Barzani ile bir araya geleceğini bildirdi. Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanı Keskin Bayındır ve Dış İlişkiler Komisyonu üyeleri ile parti yetkililerinin de İmralı heyetine eşlik edeceği belirtilerek, heyetin 17 Şubat’ta Süleymaniye’ye geçeceği ifade edildi. Parti heyetinin burada da Kürdistan Yurtseverler Birliği (YNK) lideri Bafil Talabani, Kubat Talabani ve diğer YNK liderleriyle görüşeceği kaydedildi.

Partinin açıklamasında, yapılacak ziyaretlerde İmralı görüşmelerinin detaylarının paylaşılacağı ve “ilgililerin sürece ilişkin görüş, öneri ve düşünceleri alınarak sonrasında Öcalan’a iletileceği” belirtildi.

Açıklamada, heyetin daha önce de TBMM’de grubu bulunan siyasi partilerle ve Figen Yüksekdağ, Selahattin Demirtaş, Leyla Güven ve diğer tutuklu siyasetçilerle görüştüğü hatırlatılarak, bu görüşmelerden aldığı öneri, görüş ve düşünceleri Öcalan’a ilettiği kaydedildi.

Gözler Kandil’de

İmralı sürecinde PKK’nın Kandil’deki teşkilatının Öcalan’ın olası bir silah bırakma çağrısına olumlu yanıt verip vermeyeceğiyle ilgili soru işaretleri haftalardır gündeme geliyor.

Gazeteci Ertuğrul Özkök de, geçen hafta kaleme aldığı yazıda, İmralı’da Öcalan’la yüz yüze bir görüşme gerçekleştirdiğini belirttiği üst düzey bir devlet yetkilisinin aktardıklarına yer vermişti. Özkök T24’te yayımlanan yazısında, Öcalan’ın PKK’nın dört kanadı olduğuna dikkat çekerek, bu kanatları; “Suriye’dekiler, Kandil Dağı’ndakiler, Avrupa kanadı ve Türkiye kesimi” olarak sıraladığını belirtmiş, Öcalan’ın devlet yetkilisine Kandil konusundaki tereddütünü ifade ederek “Suriye’deki kesimi ben ikna edebilirim. Oradaki benim oğlum gibidir. Avrupa kanadı bu girişime evet der. Türkiye kanadı da olumlu bakar. Ama Kandil’den ne cevap gelir tam emin değilim” dediğini aktarmıştı.

DW/SÖ,BK

CHP’de dün toplanan Parti Meclisi’nde cumhurbaşkanı adayı için ön seçim kararı resmileşirken, tarih için ise MYK’ya yetki verilmişti. Ön seçim tarihini bugün Özel’in grup toplantısında açıklaması bekleniyordu.

TBMM’de grup toplantısında konuşan Özel, ön seçim sürecinin nasıl ilerleyeceğini şu sözlerle aktardı:

“Belirlenen seçim takvimine göre bugün yani 11 Şubat 2025 kararın alınması ve ilanıyla birlikte takvimin birinci günüdür. Takvimin tüm detaylarını Seçim ve Hukuk İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcımız kamuoyuyla özel bir basın toplantısıyla paylaşacak.”

Özel, bu süreçte iki kritik tarih bulunduğunu belirterek, bunların ilki olan 28 Şubat için şu çağrıda bulundu:

“28 Şubat Cuma günü saat 17.00’ye kadar Türkiye’yi yönetecek bir sonraki cumhurbaşkanının belirleneceği ön seçimin seçmeni olmak isteyen herkesi baba evine gelmeye, kaydolmaya ve yapılacak seçimde oy kullanmaya davet ediyorum.”

Özel ikinci kritik dönemeci ise ön seçim tarihi olan 23 Mart Pazar günü olarak açıkladı.

Özel’den Erdoğan’a: “İçimizi karıştıramayacaksın”

Ön seçim ile ilgili takvimi açıklamasının ardından Özel Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a seslenerek şunları kaydetti:

“İçimizi karıştıramayacaksın. Birlik ve beraberliğimizi bozamayacaksın. Yargı aparatlarıyla önümüzü kesemeyeceksin. Bizi yenmenin tek yolu sandıkta yenmektir. Seni rekabete, namuslu bir yarışa, korkmadan karşımıza çıkmaya davet ediyorum. Salon adamı Erdoğan, halkın adayı karşında olacak. Sana meydan okuyoruz. Yönetemediğin ülkeyi o yönetecek, biz yöneteceğiz. Krizi bitirecek, zaferi getireceğiz. Meydanlara çıkmaya, Türkiye İttifakı’nı meydan meydan büyütmeye, bir olmaya, birlikte olmaya, hiç ayrılmamaya, Türkiye İttifakı’nı kazandırmaya, Türkiye’yi kazandırmaya kararlıyız.”

“Erken seçimin adayı erken belirlenir”

Özel seçim takvimlerini Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) değil asıl milletin başlatacağını belirterek, milletin seçim takviminin başladığını savundu.

“Biz erken seçim istiyoruz. Erken seçim istiyorsak görevlerimiz var” diyen Özel, birkaç ay içinde iktidar programına evrilecek parti programının son halini almış olacağını kaydetti.

Özel, yapılan eleştirilere karşılık “Erken seçimin hazırlığı erken olur, erken seçimin adayı erken açıklanır” sözleri ile geçmiş dönemleri hatırlatarak şöyle konuştu:

“Biz 2014, 2018 ve 2023 seçimlerinde adayı çok geç açıklamanın, son anda açıklamanın, maalesef hele son tecrübede uzunca yıllar, 2 yıl, 3 yıl her ay ‘aday belirlenecek mi’ deyip belirleyememenin, ortaya bir somut adaylaşma koyamamanın, ‘Erdoğan belli, karşısındaki belli değil’ denip sürekli bir bilinmezlik, belirsizlik üzerinden bu tartışmayı yürütmenin, son süreçte krizler yaşamanın, çözülse de travmasını seçmenin aklında çok yeniyken ondan ‘bize güvenin, hep birlikte kalabalık da olsak yöneteceğiz’ demenin zorluklarını yaşadık. O öz eleştiriyi yaptık.”

Bu süreçlerde kimsenin masum olmadığını da söyleyen Özel, “Önemli olan biz milletin karşısına çıktık ve dedik ki ‘Biz ders aldık. Biz bir öz eleştiri yaptık ve şöyle yöneteceğiz.’ Ben nasıl yöneteceğimizi söylerken cumhurbaşkanı adayı dahil ön seçim yöntemini kullanacağımızı, soruyu bütün üyelerimize soracağımızı ve onların verdiği cevabı baş tacı yapıp sonuçlarına uyacağımızı ifade etmiştim” dedi.

Mansur Yavaş üçlü buluşmada ne dedi?

Özel grup konuşmasında 9 Şubat Pazar günü partinin iki güçlü potansiyel adayı olarak görülen ABB Başkanı Mansur Yavaş ve İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu ile yaptığı üçlü buluşmadan da söz etti.

Özgür Özel, Pazar akşamı Ankara’da Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş ile bir araya gelmişti. Fotoğraf: ANKA

Yavaş ön seçime girmeme kararını o görüşmede aktarmıştı.

Özel, Yavaş’ın ön seçime katılmayacağını doğrulayarak üçlü buluşmaya dair şunları kaydetti:

“Başkanlarımızla yaptığımız o görüşmede vardığımız sonuçları birinci ağızdan partinin Genel Başkanı olarak ben söylüyorum. Mansur Bey’le de biraz önce görüştük. O da yılmış bu iki gündür dezenformasyondan. ‘Siz anlatın. Ben de Genel Başkanımızın söylediklerini bizzat teyit edeyim. Bu kara propaganda bitsin’ dedi. Şimdi o gerçekleri konuşma vakti. O görüşmede, bir: partinin başarısı için herkesin elinden geleni yapacağı, parti kararlarına uyacağı ve milletimizin hayal kırıklığına uğratılmaması noktasında çok hassas bir sürecin yürütülmesi gerektiği konusunda tam mutabakat sağladı. İki: Türkiye’ye umut olmuş iki ismin ön seçim yarışına girerek birbirini yıpratmaması konusundaki talep ve öneriyi konuştuk ve bu konuda fikir birliğine vardık.”

Özel konuşmasında, “terör örgütü ile koordineli olarak kent uzlaşısı” ile seçildikleri iddiasıyla İstanbul’da CHP’li belediye başkan yardımcıları ve belediye meclis üyelerine yönelik operasyona da tepki gösterdi. Özel, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek’e seslenerek “Bu sabah da güne seyyar giyotinin gıcırtılarıyla uyandık. Yeni bir şafak operasyonuyla parti meclisi üyelerimiz ve bazı parti yöneticilerimiz gözaltına alındı. Sen bizim iktidarımıza karşı nasıl belediye kazanırsın operasyonu bu. Cürmün kadar yer yakarsın” diye konuştu.

“Trump’a laf söyleyecek cesaretin yok”

Özel dış politikaya dair de konuşarak, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’yi devralma ve Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine yönelik açıklamalarına tepki göstermemesi nedeniyle Erdoğan’ı eleştirdiğini anımsattı ve sözlerini şöyle sürdürdü:

“Dedim ki ‘Niye konuşmuyorsun, çık konuş.’ Dün konuştu, utandırdı beni. Açıklaması şu, ‘Konuşmaya değer bir yanı yok’ dedi. Sonra var gücüyle Netanyahu’ya saldırdı bu konuda. Netanyahu’nun söyledikleri konuşmaya değer de Trump’ın söyledikleri değersizse nasıl oluyor bu iş. Senin Netanyahu’ya laf söyleyecek cesaretin var da Trump’a laf söyleyecek cesaretin yok.”

Partilerin her ikisinin de Maliye ve İçişleri Bakanlıklarına talip olduğu, bakanlık paylaşımındaki anlaşmazlığın görüşmelerin başarısız olmasının ana nedeni olduğu belirtildi. Bunun yanı sıra iki partinin iç ve dış politika konularında önemli görüş ayrılıkları göze çarpıyor. Moskova yanlısı mesajlar veren FPÖ, Ukrayna’ya Rusya karşısında daha fazla destek verilmesine karşı çıkarken ÖVP bu desteğin devam etmesi gerektiğini savunuyor.

Aşırı sağcı FPÖ, Avrupa Birliği’ne (AB) karşı da eleştirel bir çizgiyi benimserken, ÖVP Birliğin yararları konusunda kararlı bir duruş sergiliyor. ÖVP, küçük bir Avrupa ülkesi olan Avusturya’nın uluslarası enregrasyonunu savunurken, popülist FPÖ’nün parti programında, AB kurumlarının sahip olduğu yetkilerin kısıtlanması ve Schengen Bölgesi içinde bir “Avusturya Kalesi” oluşturulmasından söz ediliyor.

FPÖ olası bir erken seçimden daha da güçlenerek çıkabilir

FPÖ geçen yıl Eylül ayında yapılan parlamento seçimlerinden birinci parti olarak çıkmıştı. Ancak hiçbir partinin aşırı sağcı bu partiyle koalisyon kurmaya yanaşmaması üzerine bu görev, ikinci parti konumundaki ÖVP’ye verilmişti. Ancak muhafazakarların Sosyal Demokrat Partisi (SPÖ) ve Liberal Forum (NEOS) ile üçlü koalisyon müzakereleri de sonuçsuz kalmış, bunun üzerine Cumhurbaşkanı Van der Bellen, FPÖ liderini ÖVP’yle koalisyon kurmak için görevlendirmişti.

Bu girişimin de başarısız olmasıyla, Kickl’in savaşın sona ermesinden sonra Avusturya’nın ilk aşırı sağcı başbakanı olma hayalleri şimdilik suya düştü.

Sosyal demokratlar ve liberaller bir kez daha ÖVP ile müzakere masasına oturmaya hazır olduklarını belirtirken, koalisyon seçeneklerinin tamamen tükenmesi ise ülkeyi yeniden seçime götürebilir. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde FPÖ’nün diğer partiler karşısında daha da büyük bir zafer kazanması bekleniyor.

Avusturya’da yapılan anketler, Eylül’deki seçimlerde yüzde 28,8 oy alan aşırı sağcı FPÖ’nün oylarını yüzde 35-37 bandına kadar yükselttiğini gösteriyor. Seçimlerde ÖVP yüzde 26,3 oy alırken SPÖ ise yüzde 21,1’de kalmıştı.

DW,Reuters,dpa/SÖ,TY

Sonuçları 13 Şubat’ta açıklanan “infratest dimap” anketine göre, Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ve yalnızca Bavyera’da faaliyet gösteren kardeş partisi Hristiyan Sosyal Birlik’in (CSU) oluşturduğu Birlik (CDU/CSU) partilerinin yüzde 32 oy oranıyla seçimden zaferle çıkacağı tahmin ediliyor. Kamu yayıncılık kuruluşu ARD’nin “infratest dimap”a yaptırdığı ankette ikinci sırada olan parti ise yüzde 21 oy oranı ile aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif (AfD). Halen koalisyonu sürdüren SPD ve Yeşillerin her birinin oy oranıysa yüzde 14 seviyesinde. FDP’nin ise oy oranı yüzde 4. Bu, liberal partinin yüzde 5 olan seçim barajını aşamayacağı ve parlamentoya giremeyeceği anlamına geliyor.

Bu ankete göre Sol Parti’nin oy oranı yüzde 6. Sol Parti’den ayrılan siyasetçilerin kurduğu sol popülist Sahra Wagenknecht İttifakı’nın (BSW) oy oranı ise yüzde 4,5 seviyesinde. FDP, Sol Parti ve BSW’nin meclise girip girmemesi, mutlak çoğunluğun sağlanmasında ve koalisyon seçeneklerinde önemli bir rol oynayacak.

Şu ana kadar parlamentoda temsil edilen siyasi partilerin tümü, aşırı sağcı AfD ile koalisyon kurmayacağını açıklamış bulunuyor. Bu partilere, Ocak ayı sonunda bir göçün sertleştirilmesi taleplerini içeren bir önergeyi AfD’nin oylarıyla meclisten geçirmeyi başaran CDU/CSU da dahil. Ancak iktidardaki SPD’nin yanı sıra muhalefetteki Sol Parti (Linke), CDU/CSU’nun başbakan adayı Friedrich Merz’in sözünü tutmayarak AfD ile koalisyon kurabileceği tehlikesine karşı uyarıyor. Merz ise söz konusu ihtimali reddediyor.

Tüm bu şartlar altında, Almanya’nın gelecek hükümetini hangi partilerin oluşturabileceği de merak ediliyor. İşte erken seçimler sonrasındaki koalisyon olasılıkları:

CDU/CSU-SPD

Güncel anketler ve siyasi açıklamalar ışığında, Almanya’yı gelecek dört yıl yönetmesi ihtimal dahilinde olan hükümet, Hristiyan Birlik partileri ile SPD arasında kurulabilecek bir koalisyon hükümeti.

CDU/CSU sandıktan birinci çıkması halinde, başbakan adayı Merz’in, SPD ve Yeşiller ile koalisyon görüşmelerinin ön yoklamasını yapması bekleniyor. Almanya siyasetinde partiler resmi koalisyon müzakerelerine başlamadan önce, “sondaj görüşmeleri” denilen, gayri resmi yoklama görüşmeleri yapıyor.

CSU Genel Başkanı Markus Söder, sosyal demokratlarla koalisyonu tercih ettiğini ve Yeşillerle ittifak kurmak istemediğini açıkça dile getirdi.

CDU Genel Başkanı Merz ise meclisin son oturumunda yaptığı açıklamada, SPD’ye hitaben şu sözleri sarf etti:

“Bu, kaçamayacağınız bir sorumluluk. Bu sorumluluktan biz de kaçmayacağız.”

CDU/CSU ile SPD’nin oluşturacağı bir hükümet, Almanya’nın iki geleneksel merkez siyasi partisinin bir araya gelmesiyle oluştuğu için geçmişte “büyük koalisyon” olarak adlandırılıyordu. Büyük koalisyonun avantajlarından biri, verilmesi gereken zorlu kararlar için Federal Alman Meclisi’nin yanı sıra Federal Eyalet Temsilciler Meclisi’nde (Bundesrat) de gerekli çoğunluğa rahat bir biçimde sahip olması.

Ancak SPD’nin Merz’e olan güvenin sarsılması bir sorun olarak değerlendiriliyor. SPD’nin önde gelen isimleri, Merz’in göç önergesini geçirmek için AfD’nin oylarıyla meclis çoğunluğunu sağlamasından bu yana, CDU liderine güvenmediklerini defalarca dile getirdi. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Almanya Federal Meclisi’nde aşırı sağcıların ilk defa siyasi çoğunluğun bir parçası olmasını sağlamakla suçlanan Merz’i protesto için son haftalarda yüz binlerce kişi sokağa çıktı.

Bunun yanı sıra SPD Eş Genel Başkanı Lars Klingbeil, partisinin, CDU/CSU’nun kalıcı sınır kontrolleri ve tüm sığınmacıların sınırdan geri çevrilmesi yönündeki planlarına, Anayasa ve Avrupa Birliği (AB) yasalarına aykırı olduğu gerekçesiyle asla “evet” oyu vermeyeceklerini vurguladı.

Scholz ve Merz, birbirlerini aylardır sert bir dille eleştirseler de, iki siyasetçinin temsil ettiği partilerin seçimden sonra koalisyon kurma olasılığı bulunuyor.Fotoğraf: Michael Kappeler/dpa/picture alliance

CSU lideri Söder ise bu konuda umudunu kesmiş değil. Olası bir seçim mağlubiyetinin ardından SPD’nin yönetim kadrosunun değişebileceğine işaret eden Söder, “SPD’de tabii ki her zaman, ortak sorumluluk söz konusu olduğunda konuşabileceğiniz insanlar var” açıklamasını yaptı.

Ancak SPD’nin herhangi bir koalisyonda yer alması için önce parti tabanının buna onay vermesi gerekiyor. Dolayısıyla Merz’e karşı güven kaybının en az SPD yöneticileri arasındaki kadar mevcut olduğu parti tabanında, üyelerin Merz ile koalisyona hayır deme olasılığı riski bulunuyor.

CDU ve CSU içerisindeyse böyle bir demokratik oylama söz konusu değil. Hristiyan Birlik partilerinin bir koalisyonu kurabilmesi için, yalnızca federal yönetim kurulunun “evet” demesi yetiyor.

CDU/CSU-Yeşiller

Sandıktan birinci çıkması ihtimali yüksek olan Hristiyan Birlik partilerinin, koalisyon kurmak için elle tutulur bir seçeneği daha var: Yeşillerle iş birliği.

CSU lideri Söder’in aksine, Yeşillerle koalisyon kurma ihtimalini açıkça reddetmeyen CDU/CSU’nun başbakan adayı Merz, Yeşiller partisi ile göç politikası alanında sahip oldukları görüş farklılıklarını son dönemde daha sık vurgulamaya başladı. Hristiyan Birlik partilerinin seçim kampanya sürecinde en çok önem verdiği konu, göç politikasında 180 derece bir dönüşüme imza atma planları.

Yeşiller partisi ise sert göç politikalarından yana değil. Örneğin partinin Ocak ayında yapılan kongresinde, göçmenlerin aile birleşimi haklarının daha da geliştirilmesine yönelik bir karar alındı.

CDU yönetimine göre, bir yanda siyasi farklılıklar mevcutken, diğer yanda Hristiyan Birlik partilerinin kişisel ilişkiler düzleminde Yeşillerle daha iyi anlaştığını söylemek mümkün. Her iki partinin yönetici kadroları da kendilerinin SPD’lilerden çok daha fazla inovasyona açık olduğu görüşünde.

Ancak CSU’nun Yeşillerle ve özellikle de başbakan adayı Robert Habeck ile iş birliğini reddetmesi, kurulması olası bir koalisyon hükümeti açısından büyük bir sorun teşkil ediyor. Bavyeralı siyasiler, olası bir CDU/CSU-Yeşiller koalisyonunun, aşırı sağcı AfD’yi daha da fazla güçlendireceği görüşünde.

CDU/CSU-Yeşiller koalisyonunun önündeki bir diğer engel ise Yeşillerin de Merz’in güvenilirliğini sorgulaması ve CDU/CSU’nun izlemeyi planladığı göç politikasını kabul etmeme ihtimallerinin yüksek oluşu.

Tüm bunlara rağmen Merz, Yeşillerle görüşmelere girilmesine sıcak bakıyor. Bunun nedenlerinden birinin, Merz’in SPD üzerinde daha fazla baskı oluşturmak için koz elde etme planları olduğu söylenebilir.

Dağılan koalisyon hükümetinde SPD’nin tek ortağı olarak kalan Yeşiller, kurulacak yeni hükümette de yer almaya sıcak bakıyor. Bundan haftalar sonra, Habeck ile Merz yan yana oturuyor olabilir.Fotoğraf: Kay Nietfeld/dpa/picture alliance

CDU/CSU-SPD-FDP

Parti renkleri Almanya bayrağını çağrıştırdığından ötürü “Almanya koalisyonu” adı da verilen bu olası koalisyonun ortaya çıkma olasılığı, düşük de olsa mevcut. CDU/CSU-SPD ve FDP’den oluşan koalisyonunun örneği hâlihazırda Saksonya-Anhalt eyaletinde var.

Ancak bu koalisyonun gündeme gelebilmesi için önce belirli koşulların sağlanması gerekiyor. Öncelikle, anketlerde oy oranı yüzde 4-5 bandında olan FDP’nin yüzde 5 barajını aşmayı başarıp meclise girmesi gerekiyor. Öte yandan böylesine bir koalisyon ancak iki partili bir koalisyonun, gereken çoğunluğu sağlayamaması durumunda gündeme gelebilir.

Siyasi gözlemciler bu koalisyona pek ihtimal vermese de FDP lideri ve eski Maliye Bakanı Christian Lindner, nihayetinde bu koalisyonun kurulacağın emin. Lindner, göç politikası ve ekonomi konusunda bir siyaset değişiminin ancak bu koalisyon ile mümkün olduğunu öne sürüyor. Olası bir koalisyonun kurulması için, hazırlanacak koalisyon anlaşmasının FDP’nin kongresinde oylanması gerekiyor.

CDU/CSU-SPD-Yeşiller

Koalisyonlara ittifak kuran siyasi partilerin renkleri üzerinden isim koymanın popüler olduğu Almanya’da, Hristiyan Birlik partileri, sosyal demokratlar ve Yeşillerin bir araya gelmesiyle oluşan koalisyona da aynı nedenle “Kenya koalisyonu” adı veriliyor.

FDP’e meclise girmeyi başaramadığı ancak Sol Parti ve sol popülist BSW’nin meclise girmesi halinde, ikili bir koalisyon kurma olasılığı düşecek.

Bu tür bir durumda, partilerin siyah, kırmızı ve yeşil renklerinden adını alan “Kenya koalisyonu” gündeme gelebilir. Ancak böylesine bir koalisyon, CDU/CSU açısından tahayyül edilmesi son derece zor bir ittifak olacak. Bu durumda Merz, planladığı siyasi dönüşümü aynı anda, kendisiyle hemfikir olmayan iki ortağa birden kabul ettirmeye çalışmak durumunda kalacak. Öte yandan matematiksel olarak, anketlerde her biri yüzde 14-15 bandında olan SPD ve Yeşiller bir araya geldiklerinde CDU/CSU ile aynı güce sahip olacağı için, Merz’in bu hedefine ulaşması zora girebilir.

AfD’nin başbakan adayı Alice Weidel ve CDU/CSU’nun başbakan adayı Friedrich Merz, 13 Şubat akşamı Alman televizyonunda yayınlanan programda el sıkıştı. Her iki siyasetçiye de birbirleriyle koalisyon kurmak isteyip istemedikleri sorusu yöneltildi. Weidel soruya açık bir “Evet” yanıtı verirken, Merz ise “Hayır” yanıtını verdiFotoğraf: Michael Kappeler/dpa/picture-alliance

CDU/CSU-FDP, CDU/CSU-FDP-Yeşiller, SPD-Sol-Yeşiller

Matematiksel olarak mümkün olsa da hayata geçme olasılığı pek yüksek olmayan üç koalisyon seçeneği daha var. Bunlar arasında, CDU/CSU-FDP koalisyonu da bulunuyor.

Serbest piyasa ekonomisi ile bazı konulardaki muhafazakâr tutumlarında benzer görüşleri paylaşan Hristiyan Birlik partileri ile Hür Demokratların kafalarındaki ideal koalisyon senaryosunun birbirleriyle kuracakları bir koalisyon olması sır değil. Ancak FDP meclise girmeyi başarsa bile, iki partinin meclis çoğunluğuna ulaşması çok zor gözüküyor.

CDU/CSU-FDP koalisyonu, 2009-2013 yılları arasında Almanya’yı yönetmiş olan hükümeti oluşturmuştu. Angela Merkel’in ikinci başbakanlığı döneminde, CSU ile liberaller arasında ciddi tartışmalar çıkmıştı.

Her iki partinin, yanlarına Yeşilleri de alarak koalisyon kurma olasılığı ise hâlihazırda imkansız gözüküyor. Bunun nedeni, FDP lideri Lindner’in, Yeşiller ile iş birliğini açık bir şekilde reddetmesi ve seçim kampanya sürecinin özünü Yeşiller’in başbakan adayı Habeck’e karşı sarf ettiği sözlerin oluşturması.

Bir üçüncü seçenek ise geçmişte sol görüşlü Almanların sıcak baktığı ancak pek olası görülmeyen, üçlü SPD-Sol Parti-Yeşiller koalisyonu. Söz konusu partiler açık bir dünya görüşü konusunda ortak paydaya sahip olmasına rağmen, dış politika konusundaki fikir ayrılıkları, böylesine bir koalisyonun hayatta kalma ihtimalini düşürüyor. Örneğin SPD ve Yeşiller, Ukrayna’yı her ne pahasına olursa olsun askeri olarak destekleme konusunda hemfikirken, Sol Parti diplomatik çözüm için Rusya ile masaya oturulması gerektiğini savunuyor.

Milletvekillerinin kayda değer bir kısmı partiden ayrılıp BSW’yi kurmasından sonra önemli bir güç kaybına uğrayan Sol Parti, anketlerde yüzde 5 çıtasının altına düşmüştü. Partinin son haftalarda toparlandığı gözleniyor. Anketler, Sol Parti’nin seçmenlerin yüzde 6’sının oyunu alacağını öngörüyor.Fotoğraf: Sebastian Gollnow/dpa/picture alliance

Koalisyonsuz Almanya olası mı?

Peki tüm bu senaryoların tamamı başarısızlıkla sonuçlanır ve Almanya’da koalisyon hükümeti kurulamazsa ne olacak?

SPD yönetimi, güvenin sarsılması ve aynı zamanda herkesin hemfikir olmadığı bir siyasi programı hayata geçirmekte kararlı olan Merz’in koalisyon ortağı bulmakta başarısız olabileceği ihtimaline karşı uyardı.

Merz her ne kadar Nisan ayına kadar koalisyon kurmayı umuyor olsa da SPD koalisyon görüşmelerinin çok daha uzun sürebileceğini düşünüyor. Bu süreçte mevcut hükümet, görevde kalmayı sürdürecek.

Koalisyon kurulamadığı durumda, geriye tek seçenek olarak azınlık hükümeti ihtimali kalıyor. Böylesine bir senaryoda CDU/CSU’nun tek başına veya meclise girdiği takdirde FDP ile azınlık hükümeti kurma ihtimali mümkün.

Ancak CDU Genel Sekreteri Carsten Linnemann’ın da aralarında bulunduğu bir grup üst düzey CDU/CSU’lu siyasetçi, azınlık hükümeti kurma olasılıklarının bulunmadığı yönünde açıklamalar yaptı.

DW, AFP, Reuters/BÜ, JD

DW Türkçe’ye engelsiz ile nasıl erişebilirim?