Başkan Trump, Pazar günü Air Force One uçağında gazetecilere Rusya ile Ukrayna’da savaşı sona erdirmek için yürütülen görüşmelerde yol aldıklarını açıkladı. Bununla birlikte Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yürüttükleri görüşmelerin ayrıntıları hakkında bilgi vermeyi reddetti.

ABD Başkanı Trump, Pazar günü Air Force One uçağında gazetecilere Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştüğünü söyledi. Fotoğraf: Andrew Harnik/GDA/La Nacion/IMAGO

Gazetecilerin, 20 Ocak’ta başkanlığı devraldıktan sonra Putin ile doğrudan bir görüşmesinin olup olmadığı sorusunu yanıtlayan Trump, “Evet oldu. Diyelim ki oldu… Ve daha pek çok konuşma yapmayı bekliyorum. Bu savaşı sona erdirmek zorundayız” dedi.

Trump ayrıca açıklamasını “Şayet konuşuyorsak, size bu konuşmalardan bahsetmek istemiyorum” sözleriyle sürdürdü.

Dünyanın en büyük iki nükleer gücü olan ABD ile Rusya liderlerinin, Ukrayna savaşının başladığı Şubat 2022’den sonraki ilk doğrudan teması büyük merak uyandırıyor. Ancak Trump’ın bu muğlak ifadeleri soru işaretlerini gideremedi.

Kremlin: Ne doğrulayabilir ne de yalanlayabiliriz

Kremlin’den Trump’ın bu sözleri hakkında yapılan açıklama da gizem perdesinin tam olarak aralanmasını sağlamadı.

Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov.Fotoğraf: Sergei Savostyanov/TASS/dpa/picture alliance

Moskova’da bugün gazetecilerin sorularını yanıtlayan Kremlin sözcüsü Dimitri Peskov, Putin ile Trump arasında bir telefon görüşmesinin gerçekleşip gerçekleşmediği ile ilgili olarak, “Daha fazla söyleyebileceğim bir şey yok. Ne doğrulayabilir ne de yalanlayabilirim” dedi. Peskov, yine dün aynı konuya ilişkin açıklamasında “Çok farklı görüşmeler gelişmekte” demekle yetinmişti.

Trump’a “Putin’in tüm şartları karşılanmalı” mesajı

Bugün bir açıklama da Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov’dan geldi.

ABD ile ilişkilerden sorumlu olan Ryabkov, henüz Putin ve Trump arasında üst düzey bir temasa ilişkin bir uzlaşı olmadığını açıkladı.

Rusya ile Ukrayna’yı görüşmeye duyduğu ilgiyi beyan eden Trump yönetimini öven Rus bakan yardımcısı, Moskova’nın aynı göz hizasında olması şartıyla ABD ile diyaloğa hazır olduğunu söyledi.

“Uzlaşı için Putin’in tüm şartları karşılanmalı” diyen Ryabkov, Ukrayna ihtilafının kökeninde yatan nedenler ele alınmadığı müddetçe savaşın sona erdirilmesini sağlayacak bir anlaşmada mutabakat sağlanamayacağını da sözlerine ekledi.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov.Fotoğraf: DW/S. Rozanes

Rusya’nın bir diğer Dışişleri Bakan Yardımcısı Mikhail Galuzin de benzer bir açıklama yaptı.

RIA haber ajansına konuşan Galuzin, Ukrayna konusunda ABD ile görüşmelere başlamak için henüz iyi bir teklif almadıklarını söyledi. Teklifin Rusya’nın meşru çıkarlarını dikkate alması gerektiğini vurgulayan Galuzin, ayrıca müzakerelerin “krizin temel nedenlerini ortadan kaldırmaya ve yeni gerçekleri kabul etmeye hazır olunduğunu gösteren pratik adımlarla desteklenmesinin önemli olduğunu” vurguladı.

ABD ve Rusya devlet başkanları en son Ukrayna savaşı başlamadan önce görüşmüştü ve Putin, dönemin başkanı Joe Biden ile telefon görüşmesinden kısa bir süre sonra Ukrayna işgalini başlatmıştı.

ABD’nin yeni başkanı Trump, Ukrayna savaşını sona erdirmek istiyor. Reuters haber ajansı bu ayın başında yayımladığı haberde Moskova’nın muhtemel bir ABD-Rusya zirvesinin Suudi Arabistan ya da Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) yapılmasına sıcak baktığını duyurmuştu.

Moskova’dan Trump’ın Gazze çıkışına “sabırlı olmalıyız” açıklaması

Bu arada Kremlin’in, Trump’ın uluslararası alanda tepkiye yol açan Gazze açıklamalarına ilişkin temkinli değerlendirmesi de dikkat çekti.

Trump’ın dünya genelinde pek çok ülke tarafından kınanan “Gazze’yi biz devralacağız” açıklaması için Kremlin sözcüsü Peskov, “Eğer tutarlı bir eylem planından bahsediyorsak bazı detayları beklemeye değer. Orada yaşayan yaklaşık 1 milyon 200 bin Filistinliden bahsediyoruz ve muhtemelen meselenin özü bu” dedi.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarıyla Ortadoğu sorununa iki devletli bir çözüm vadedildiğini anımsatan Peskov, Trump’ın planının ayrıntılarını henüz bilmediklerini söyleyerek, “Bu nedenle sabırlı olmalıyız” dedi.

Reuters/ DA, BK

Trump bu açıklamayı, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Cuma günü Almanya’da gerçekleştirmeleri beklenen ikili görüşme öncesinde yaptı. Her iki isim 14-16 Şubat tarihlerinde düzenlenecek Münih Güvenlik Konferansı’nın katılımcıları arasında.

Fox News‘e verdiği mülakatta Trump, Ukrayna savaşını bitirmeye yönelik çabalara ilişkin, “Bir anlaşma yapabilirler, bir anlaşma yapmayabilirler. Bir gün Rus olabilirler ya da Rus olmayabilirler” dedi.

Trump seçimlerden önce, göreve geldiğinde Ukrayna savaşını “24 saat içinde” bitirebileceğini söylüyordu.

ABD Başkanı Fox News‘e yaptığı açıklamada, Amerika’nın Ukrayna’ya yaptığı yardımları geri ödeteceğini de söyledi, bunun nadir toprak elementleri transferiyle yapılabileceğini belirtti.

“Oraya giden parayı geri istiyorum. Onlara (silah yardımının) karşılığı olarak 500 milyar dolarlık nadir toprak elementi istediğimi söyledim. Prensipte bunu kabul ettiler, en azından kendimizi aptal gibi hissetmeyelim” dedi.

Cep telefonlarından güneş panellerine hemen her elektronik cihazda kullanılan nadir toprak elementleri giderek daha fazla önem kazanıyor. Çin, elektrikli otomobillerin yaygınlaşmasıyla talebin hızla arttığı bu kıymetli madenlerin üretimi ve işleme süreçlerinde piyasanın hakimi konumunda.

Sibirya Taburu üyesi bir Ukrayna ordusu askeriFotoğraf: Efrem Lukatsky/AP Photo/picture alliance

Trump kısa süre içinde özel temsilcisi Keith Kellogg’u çatışmaları durdurmaya yönelik bir teklifi görüşmek üzere Ukrayna’ya göndereceğini de söyledi. Zelenskiy’nin ofisinden bir yetkiliye göre Kellogg’un ziyareti, 24 Şubat 2022’de başlayan işgalin üçüncü yıl dönümünden hemen önce, 20 Şubat’ta gerçekleşecek.

Zelenskiy, Rusya ile herhangi bir anlaşma karşılığında Washington’dan NATO üyeliği veya Ukrayna topraklarına barış gücü askeri konuşlandırılması gibi güçlü güvenlik garantileri istiyor. Kiev, bu önlemler olmadan savaşa ara vermenin, Kremlin’e yeni saldırılara hazırlanmak için zaman kazandırmak anlamına geleceğini savunuyor.

Putin: Trump Avrupa’da düzeni sağlayacak

Pazar günü Rus basınına konuşan Putin, Trump’a “övgüde” bulunmuş, ABD Başkanı’nın Avrupa ile ticarete ek gümrük vergisi getirmek istemesiyle ilgili “Size temin ederim: Trump, karakteri ve kararlılığıyla orada (Avrupa) hızlıca düzeni yeniden sağlayacak. Ve hepsi, göreceksiniz, bu çok hızlı ve yakında olacak, efendilerinin (Trump) ayaklarının dibinde kuyruklarını sallayacak” ifadelerini kullanmıştı.

Trump, Amerikan CNBC internet sitesinde Putin’in sözlerinin aktarıldığı haberi, yorum yapmadan Truth Social hesabından paylaştı.

ABD Başkanı Cumartesi günü gazetecilere, Putin ile bir telefon görüşmesi yaptığını söylemişti. Trump’ın açıklamasına göre Putin o görüşmede kendisine, artık “insanların öldüğünü görmek istemediğini” söyledi.

Trump görüşmenin içeriği veya Ukrayna savaşını bitirmek için ne gibi adımlar atıldığına dair herhangi bir detay vermezken Moskova da bu görüşmeyi teyit etmedi. Ancak Trump’ın sözlerine Kremlin’den bir yalanlama da gelmedi.

DW,AFP / MUK,BK

Trump sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Putin ile bugün gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde müzakere heyetlerinin derhal görüşmelere başlaması konusunda mutabık kaldıklarını söyledi.

ABD Başkanı kendisine ait sosyal iletişim platformu Truth Social’dan yaptığ açıklamada, Putin ile yaptığı görüşmeyi ve aldıkları kararları Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’i telefonla arayarak bildireceğini kaydetti.

Tass: Putin Trump’ı Rusya’ya davet etti

Kremlin’den yapılan açıklamada iki liderin telefonda yaklaşık 1,5 saat görüştükleri belirtilerek Putin ve Trump’ın “birlikte çalışma zamanının geldiği konusunda mutabık kaldığı” kaydedildi.

Rus haber ajansı Tass, Kremlin Sözcüsü Peskov’un açıklamalarına atıfla Putin’in ABD’li mevkidaşı Trump’ı Moskova’ya davet ettiğini yazdı. Habere göre Peskov, Putin ve Trump’ın ikili ilişkileri masaya yatırdıklarını, ayrıca Ortodoğu’daki son gelişmeleri ele aldıklarını duyurdu. RIA ajansı ise Rus ve ABD liderlerinin telefon görüşmesinde Ukrayna konusunun da gündeme geldiğini yazdı.

Trump’ın açıklaması ABD Hazine Bakanı Bessent’in, nadir toprak elementlerinin geliştirilmesi konusunda Ukrayna hükümetiyle görüşmeler gerçekleştirmek üzere Kiev’de bulunduğu sırada geldi.

dpa,AFP/TY,SÖ