Başkan Trump, Pazar günü Air Force One uçağında gazetecilere Rusya ile Ukrayna’da savaşı sona erdirmek için yürütülen görüşmelerde yol aldıklarını açıkladı. Bununla birlikte Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yürüttükleri görüşmelerin ayrıntıları hakkında bilgi vermeyi reddetti.

ABD Başkanı Trump, Pazar günü Air Force One uçağında gazetecilere Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştüğünü söyledi. Fotoğraf: Andrew Harnik/GDA/La Nacion/IMAGO

Gazetecilerin, 20 Ocak’ta başkanlığı devraldıktan sonra Putin ile doğrudan bir görüşmesinin olup olmadığı sorusunu yanıtlayan Trump, “Evet oldu. Diyelim ki oldu… Ve daha pek çok konuşma yapmayı bekliyorum. Bu savaşı sona erdirmek zorundayız” dedi.

Trump ayrıca açıklamasını “Şayet konuşuyorsak, size bu konuşmalardan bahsetmek istemiyorum” sözleriyle sürdürdü.

Dünyanın en büyük iki nükleer gücü olan ABD ile Rusya liderlerinin, Ukrayna savaşının başladığı Şubat 2022’den sonraki ilk doğrudan teması büyük merak uyandırıyor. Ancak Trump’ın bu muğlak ifadeleri soru işaretlerini gideremedi.

Kremlin: Ne doğrulayabilir ne de yalanlayabiliriz

Kremlin’den Trump’ın bu sözleri hakkında yapılan açıklama da gizem perdesinin tam olarak aralanmasını sağlamadı.

Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov.Fotoğraf: Sergei Savostyanov/TASS/dpa/picture alliance

Moskova’da bugün gazetecilerin sorularını yanıtlayan Kremlin sözcüsü Dimitri Peskov, Putin ile Trump arasında bir telefon görüşmesinin gerçekleşip gerçekleşmediği ile ilgili olarak, “Daha fazla söyleyebileceğim bir şey yok. Ne doğrulayabilir ne de yalanlayabilirim” dedi. Peskov, yine dün aynı konuya ilişkin açıklamasında “Çok farklı görüşmeler gelişmekte” demekle yetinmişti.

Trump’a “Putin’in tüm şartları karşılanmalı” mesajı

Bugün bir açıklama da Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov’dan geldi.

ABD ile ilişkilerden sorumlu olan Ryabkov, henüz Putin ve Trump arasında üst düzey bir temasa ilişkin bir uzlaşı olmadığını açıkladı.

Rusya ile Ukrayna’yı görüşmeye duyduğu ilgiyi beyan eden Trump yönetimini öven Rus bakan yardımcısı, Moskova’nın aynı göz hizasında olması şartıyla ABD ile diyaloğa hazır olduğunu söyledi.

“Uzlaşı için Putin’in tüm şartları karşılanmalı” diyen Ryabkov, Ukrayna ihtilafının kökeninde yatan nedenler ele alınmadığı müddetçe savaşın sona erdirilmesini sağlayacak bir anlaşmada mutabakat sağlanamayacağını da sözlerine ekledi.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov.Fotoğraf: DW/S. Rozanes

Rusya’nın bir diğer Dışişleri Bakan Yardımcısı Mikhail Galuzin de benzer bir açıklama yaptı.

RIA haber ajansına konuşan Galuzin, Ukrayna konusunda ABD ile görüşmelere başlamak için henüz iyi bir teklif almadıklarını söyledi. Teklifin Rusya’nın meşru çıkarlarını dikkate alması gerektiğini vurgulayan Galuzin, ayrıca müzakerelerin “krizin temel nedenlerini ortadan kaldırmaya ve yeni gerçekleri kabul etmeye hazır olunduğunu gösteren pratik adımlarla desteklenmesinin önemli olduğunu” vurguladı.

ABD ve Rusya devlet başkanları en son Ukrayna savaşı başlamadan önce görüşmüştü ve Putin, dönemin başkanı Joe Biden ile telefon görüşmesinden kısa bir süre sonra Ukrayna işgalini başlatmıştı.

ABD’nin yeni başkanı Trump, Ukrayna savaşını sona erdirmek istiyor. Reuters haber ajansı bu ayın başında yayımladığı haberde Moskova’nın muhtemel bir ABD-Rusya zirvesinin Suudi Arabistan ya da Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) yapılmasına sıcak baktığını duyurmuştu.

Moskova’dan Trump’ın Gazze çıkışına “sabırlı olmalıyız” açıklaması

Bu arada Kremlin’in, Trump’ın uluslararası alanda tepkiye yol açan Gazze açıklamalarına ilişkin temkinli değerlendirmesi de dikkat çekti.

Trump’ın dünya genelinde pek çok ülke tarafından kınanan “Gazze’yi biz devralacağız” açıklaması için Kremlin sözcüsü Peskov, “Eğer tutarlı bir eylem planından bahsediyorsak bazı detayları beklemeye değer. Orada yaşayan yaklaşık 1 milyon 200 bin Filistinliden bahsediyoruz ve muhtemelen meselenin özü bu” dedi.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarıyla Ortadoğu sorununa iki devletli bir çözüm vadedildiğini anımsatan Peskov, Trump’ın planının ayrıntılarını henüz bilmediklerini söyleyerek, “Bu nedenle sabırlı olmalıyız” dedi.

Reuters/ DA, BK

Perşembe günü Oval ofiste gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, nükleer silahsızlanma görüşmelerini yeniden başlatmak istediğini duyurdu.

Bu görüşmeler sayesinde her üç ülkenin devasa boyuttaki savunma bütçelerini yarıya indirebileceğini umut ettiğini söyleyen Donald Trump, nükleer caydırıcılık için harcanan yüz milyarlarca dolardan yakındı.

“Zaten dünyayı 50, hatta 100 kez tahrip edebiliriz”

Başkan Trump, ABD’nin hasımlarından bu konuyla ilgili taahhüt almayı umut ettiğini söylerken, zaten dünyayı 50, hatta 100 kez tahrip edebilecek nükleer silah stoklarına sahip olduklarına işaret etti, “Yepyeni nükleer silahlar geliştirmemizin hiçbir nedeni yok, zaten çok fazla nükleer silahımız var” dedi.

Fotoğraf: Ales Utouka / PantherMedia / Imago

Devasa boyutta nükleer silah stokları bulunan ABD ve Rusya’dan sonra Çin’in de bu alanda gelişme kaydettiğine dikkat çeken ABD Başkanı, Pekin’in beş ya da altı yıl içinde “nükleer yıkım yaratma kapasitesini yakalayacağı” öngörüsünü paylaştı.

“Savunma bütçemizi yarıya indirebiliriz”

Ukrayna ve Ortadoğu’da “işleri yoluna koyduktan sonra”, ilk iş olarak Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile üçlü zirve düzenlemek istediğini anlatan Trump, “Onlara ‘hadi gelin savunma bütçemizi yarıya indirelim’ demek istiyorum. Ve biz bunu yapabiliriz. Ve bence bunu yapacağız” dedi.

Donald Trump, Çin ve Rusya ile nükleer silahsızlanma konusunda uzlaşabilmeleri halinde, nükleer silahlara harcanan parayı daha verimli ve işlevsel şeylere harcayabilmeyi umut ettiğini de sözlerine ekledi.

Trump, ilk başkanlık döneminde Rusya ile kıtalar arası nükleer balistik füze kabiliyetlerini dizginlemeyi amaçlayan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması’nı (START) müzakere ettiği sırada, Çin’i müzakere masasına oturmaya ikna edememişti.

Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin, Joe Biden’ın başkanlık döneminde, Rusya-Ukrayna savaşı başladıktan yaklaşık bir yıl sonra anlaşmayı askıya almıştı.

Hem ABD hem Rusya, Soğuk Savaş döneminden kalma nükleer cephaneliklerini yenilemek ve modernize etmek için büyük çaplı programlarını sürdürüyor.

AP/DA, EC